 |
«Ποτέ διάδοχος δεν εγεννήθη υπό αισιωτέρους οιωνούς», έγραφαν οι εφημερίδες που μετέδιδαν την είδηση της γέννησής του, περιγράφοντας και ένα πανέμορφο φεγγάρι που βγήκε σπιν κορυφή του Υμηττού. Κανονιοβολισμοί έπεφταν στην Αθήνα και στον Πειραιά, η πόλη φωτίστηκε από τα Πλοία που ναυλοχούσαν στο λιμάνι της και έριχναν συνέχεια βεγγαλικά. Όλος ο κόσμος πανηγύριζε.
Αντίστοιχης σημασίας ήταν και βάπτισή του. Το μυστήριο έγινε 22 Αυγούστου 1868 και υπήρξε ίσως το πιο μεγαλειώδες τελετουργικά γεγονός του 19ου αιώνα. Τελέστηκε στη Μητρόπολη των Αθηνών, με πομπώδεις τελετουργίες και πλήθος συμβολικών πράξεων, που τροφοδοτούσαν ακόμη περισσότερο τα λαϊκά στρώματα.
Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του γράφτηκε στη Σχολή Ευελπίδων, από όπου αποφοίτησε το 1886 με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού. Ακολούθησε η μετάβασή του στη Γερμανία για ανώτερες στρατιωτικές σπουδές και εκεί συνδέθηκε με το περιβάλλον και τις αναλήψεις της γερμανικής αυτοκρατορικής αυλής.
Παντρεύτηκε τη 15η Οκτωβρίου 1889, στη Μητρόπολη Αθηνών, την πριγκίπισσα Σοφία Δωροθέα Αλίκη του οίκου Χοεντσόλερν της Πρωσίας, τη μετέπειτα βασίλισσα Σοφία της Ελλάδος. Στον γάμο δόθηκε πάνδημος και πανηγυρικός χαρακτήρας. H πόλη των Αθηνών φωταγωγήθηκε για πρώτη φορά με ηλεκτρικό ρεύμα. Σχηματίστηκε η Πλατεία Κολωνακίου εκεί όπου μέχρι τότε υπήρχε ένα πραγματικό χωράφι.
Επίσης, χαράχθηκε η λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας και κατεδαφίστηκαν ετοιμόρροπα σπίτια. Είναι μία από τις περιπτώσεις όπου ένα σημαντικό γεγονός άφησε πίσω του σπουδαία έργα για την πόλη των Αθηνών. Με τη Σοφία απέκτησαν έξι παιδιά, τρία από τα οποία βασίλευσαν: τον Γεώργιο Β ' , τον Αλέξανδρο A ' , τον Παύλο A ' , και τις πριγκίπισσες Ελένη, Ειρήνη και Αικατερίνη.
Μετά την έκρηξη του A 'Βαλκανικού Πολέμου, o βασιλεύς Κωνσταντίνος, ως αρχηγός του στρατού, συνέδεσε το όνομά του με τις ελληνικές νίκες στην Ελασσόνα, στο Σαραντάπορο και στα Γιαννιτσά, καθώς και με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) και των Ιωαννίνων (22 Φεβρουαρίου 1913). Περιβεβλημένος με κύρος και προφανή δημοτικότητα, ανέλαβε την 8η Μαρτίου 1913 και πήρε μέρος στις επιχειρήσεις του Β ' Βαλκανικού Πολέμου, που κατέληξαν σε νέα ελληνική νίκη.
Από την εποχή αυτη άρχισαν να διαφαίνονται οι σοβαρές διαφωνίες μεταξύ βασιλέως Κωνσταντίνου και Ελευθερίου Βενιζέλου ως προς τη διεθνή θέση της Ελλάδος. Διαφωνίες οι οποίες αργότερα πυροδότησαν τον Διχασμό, προδιαγράφοντας και την καταστροφή του Μικρασιατικού Ελληνισμού.
Πιο συγκεκριμένα, σε μια εποχή που γινόταν αισθητή η απειλή ενός γενικότερου ευρωπαικού πολέμου, o Ελ. Βενιζέλος εργάστηκε για την ένταξη της χώρας στην αγγλογαλλική συμμαχία, ενώ o Κωνσταντίνος έδειξε φιλογερμανικές διαθέσεις. Η κατάσταση έγινε πιο κρίσιμη μετά τη δημοσίευση στον ευρωπαϊκό Τύπο βασιλικών δηλώσεων που μπορούσαν να εκληφθούν ως εχθρικές για τους Αγγλογάλλους. Θα πρέπει, να σημειωθεί ότι ο βασιλεύς, σε εκμυστηρεύσεις του προς τον γραμματέα του Γεώργιο Μελά, αρνήθηκε την πατρότητα των δηλώσεων εκείνων, αποκαλώντας τις γερμανικό τέχνασμα.
Με την έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, οι διαφωνίες βασιλέως Κωνσταντίνου Ελ. Βενιζέλου οξύνθηκαν. O δεύτερος τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της εισόδου στον πόλεμο με το μέρος της Αντάντ, ενώ ο πρώτος υποστήριξε την ουδετερότητα της χώρας. Κατά τους οπαδούς του Κωνσταντίνου, n επίδειξη αυτή ουδετεροφιλίας υπήρξε ειλικρινής σε μια εποχή μάλιστα που o βασιλεύς δεχόταν τεράστιες πιέσεις από τον γυναικάδελφό του Κάιζερ για ένταξη της Ελλάδας στις Κεντρικές Δυνάμεις.
Παρ' όλες όμως τις διαφωνίες, ο Ελ. Βενιζέλος αναγνώριζε την καθολική συμβολή του Κωνσταντίνου στις πολεμικές επιχειρήσεις και του απένειμε την 6η Απριλίου του 1914 τη Στραταρχική Ράβδο σε μια μεγαλειώδη τελετή. Το χειρόγραφο του βασιλικού λόγου που εκφώνησε o Κωνσταντίνος κατά την επίδοση της Ράβδου διασώθηκε ως τις μέρες μας χάρη στην εφημερίδα «Εστία».
Στη διάρκεια του 1915, η εσωτερική πολιτική κρίση πήρε εκρηκτική μορφή και δίχασε το Έθνος. O Κωνσταντίνος παρενέβη αποφασιστικά στην πολιτική και προκάλεσε την παραίτηση δύο κυβερνήσεων του Βενιζέλου (21 Φεβρουαρίου και 23 Σεπτεμβρίου). Ακολούθησε ο διορισμός κυβερνήσεων προσκείμενων στις βασιλικές απόψεις, που επιχείρησαν να αντιδράσουν στις πιέσεις και παρεμβάσεις της Αντάντ
Μια άγνωστη παρέμβασή του το ίδιο έτος ήταν και εκείνη για την αντιμετώπιση του δημογραφικού σε όλη τη χώρα. Προκειμένου δηλαδή να ενισχύσει τις πολύτεκνες οικογένειες, εξήγγειλε πως θα βάφτιζε το όγδοο παιδί τους. Τον Αύγουστο του 1916 ο Βενιζέλος κατήγγειλε ανοιχτά τον βασιλέα για φιλογερμανισμό και προδοσία και προχώρησε στο κίνημα της Θεσσαλονίκης, με το οποίο η Ελλάδα διασπάστηκε σε δύο κράτη.
Κατά τους κρίσιμους μήνες που ακολούθησαν, ο Διχασμός του Έθνους ολοκληρώθηκε με κίνδυνο ολοκληρωτικής εμφύλιας αναμέτρησης. Το αδιέξοδο έλυσε η απροκάλυπτη αγγλογαλλική επέμβαση του Ιουνίου 1917, με την οποία ο βασιλεύς υποχρεώθηκε να παραιτηθεί από τον θρόνο και να αποχωρήσει για το εξωτερικό, αφήνοντας διάδοχό του γιο του Αλέξανδρο Α'.
Παράλληλα, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα η κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου, η οποία διέθεσε όλη την πολεμική δύναμη της Ελλάδας στο πλευρό της Αντάντ. Η μεθόδευση εκδίωξης του Κωνσταντίνου φανάτισε τους οπαδούς του και βάθυνε το χάσμα του Διχασμού. Η τραυματισμένη εθνική ενότητα των Ελλήνων δεν αποκαταστάθηκε ούτε μετά την ευνοϊκή για την Ελλάδα Συνθήκη των Σεβρών (1920), που αποτέλεσε κορυφαίο επίτευγμα, δημιουργώντας την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών.
O βασιλεύς Κωνσταντίνος, από την Ελβετία όπου είχε εγκατασταθεί στο διάστημα της εξορίας του, επέστρεψε στη χώρα στα τέλη 1920, μετά την παταγώδη εκλογική ήττα του Ελ. Βενιζέλου . Η νέα περίοδος της βασιλείας του συνοδεύτηκε από την κλιμάκωση του Μικρασιατικού Πολέμου και αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα από τους εταίρους της πρώην Αντάντ. Μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου και την επικράτηση του κινήματος Πλαστήρα-Γονατά, αναγκάστηκε να παραιτηθεί για δεύτερη φορά και να εγκαταλείψει την Ελλάδα, αφήνοντας ως διάδοχό του τον Γεώργιο Β'.
Από νωρίς αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας, λόγω της μανίας που είχε με το κάπνισμα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το 1915, σε ηλικία 47 ετών, να αρρωστήσει από πνευμονιοκοκκική λοίμωξη του αναπνευστικού με συνοδό πλευρίτιδα, που εξελίχθηκε στον αποκαλούμενο από τους γιατρούς πυοθώρακα. Είχε φτάσει να καπνίζει έως και 70 τσιγάρα την ημέρα, δηλαδή περισσότερα από τρία πακέτα της εποχής μας. Γι' αυτό o πατέρας του βασιλεύς Γεώργιος Α ', παρά το γεγονός ότι ήταν και ο ίδιος καπνιστής, του έκανε συχνά παρατηρήσεις και του συνιστούσε να μετριάσει το κάπνισμα. Απεβίωσε την 29η Δεκεμβρίου 1922, στο Παλέρμο της Σικελίας, παραμένοντας μανιώδης καπνιστής.
Πηγή κειμένου και φωτογραφιών: Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς, "ΟΙ ΒΑΣΙΛΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ", ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ
