ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΣΟΦΙΑ

Κόρη του Γερμανού αυτοκράτορος Φρειδερίκου Γ' και της Βικτωρίας (θυγατέρας της ομώνυμης βασιλίσσης της Μεγάλης Βρετανίας) και αδελφή του τελευταίου Γερμανού αυτοκράτορος του «κάιζερ» Γουλιέλμου Β', γεννήθηκε στο Πόντσνταμ το 1870. Τον Οκτώβριο του 1889 παντρεύτηκε τον διάδοχο του ελληνικού θρόνου Κωνσταντίνο.

Μετά την άφιξή της στην Ελλάδα η Σοφία ασπάστηκε το ορθόδοξο δόγμα, γεγονός που σήμανε τη ρήξη και σχεδόν διακοπή σχέσεων με τον αδελφό της Γερμανό αυτοκράτορα Γουλιέλμος. Ο τελευταίος την απείλησε ότι δεν θα τη θεωρούσε πλέον μέλος της οικογένειάς του και θα της απαγόρευε να πατήσει στο σπίτι του!

Υιοθέτησε μια φιλόδοξη πολιτική για το πράσινο και τα δάση, η οποία αποτυπώθηκε κατ' αρχάς στο Καταστατικό και τον Κανονισμό της «Φιλοδασικής Ενώσεως». Της Ενώσεως, δηλαδή, την οποία η ίδια ίδρυσε στα τέλη του 1899 και ενεκρίθη με το απαραίτητο Βασιλικό Διάταγμα, που υπέγραψε o σύζυγός της. Ο σκοπός της «Φιλοδασικής Ενώσεως», όπως δημοσιεύθηκε στο Καταστατικό, ήταν ολιγόλογος και σαφής, αφού αποσκοπούσε «εις την εμφύτευσιν δασικών δένδρων επί των πέριξ των πόλεων δημοσίων ή δημοτικών εδαφών των προς τούτο παραχωρηθησομένων, καθώς και την επιμέλειαν της αναπτύξεως αυτών».

Ο διάδοχος Κωνσταντίνος με
τη σύζυγό του Σοφία και τα
πέντε μεγαλύτερα παιδιά τους,
σε πολυτελή καρτ ποστάλ
(περίπου 1906-7). Απεικονίζονται
 ο Γεώργιος (1890), ο Αλέξανδρος
(1893), η Ελένη (1896),
ο Παύλος(1901) και η
Ειρήνη (1904). Το έκτο παιδί
τους, η Αικατερίνη, γεννήθηκε
 το 1913. Και οι τρεις γιοι
 του Κωνσταντίνου Α'
 βασίλευσαν στην Ελλάδα.

Επίσης, σε εκείνη οφείλεται η ψήφιση και έκδοση του νόμου «Περί αναπτύξεως δασικών φυτειών πέριξ ή εντός κατωκημένων μερών και περί αναδασώσεων εν γένει», o οποίος δημοσιεύθηκε το 1900. Ο νόμος αυτός απέδωσε τα μέγιστα, πλουτίζοντας τη χώρα μας με σημαντικές εστίες πρασίνου. Ιδιαιτέρως δε την Αθήνα, αφού στην προσπάθεια αυτή οφείλονται η διάσωση και η αποφυγή περαιτέρω οικοδόμησης στο Πεδίον του Άρεως, αλλά και στον Λυκαβηττό, στου Φιλοπάππου και στους γύρω αρχαιολογικούς χώρους (Πνύκα, Θησείο κλπ), στα Πευκάκια (Άγιος Νικόλαος), ακόμη και στο Άλσος Παγκρατίου. Αλλά και στο ύψωμα της Καστέλας του Πειραιά, το 1914, διοργάνωσε μια πραγματική γιορτή για την αναδάσωσή του, με πρωταγωνιστές 130 προσκόπους.

Στις δραστηριότητες της Σοφίας περιλαμβανόταν βέβαια και η δημιουργία σχολείων και ιδρυμάτων, όπως το Άσυλο Ανιάτων, το Νοσοκομείο Παίδων κ.ά. H ίδια μάλιστα προσωπικά επέβλεψε στην οργάνωση της νοσοκομειακής περίθαλψης των τραυματιών κατά τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897 και κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-1913).

H Σοφία ονομάστηκε βασίλισσα το 1913, μετά τη δολοφονία του πεθερού της Γεωργίου A' στη Θεσσαλονίκη και την άνοδο του συζύγου της στον θρόνο. Ακολούθησε η έκρηξη του A' Παγκοσμίου Πολέμου (1914) η οξύτατη πολιτική κρίση στην Ελλάδα (1915), με αντιμέτωπους τον βασιλέα Κωνσταντίνο A' και τον πρωθυπουργό Ελ. Βενιζέλο. Το 1917 η βασίλισσα Σοφία ακολούθησε τον σύζυγό της στην εξορία στην Ιταλία και κυρίως στην Ελβετία.

Εκεί παρέμεινε ως τα τέλη του 1920, οπότε μετά την εκλογική ήττα των Φιλελευθέρων και την παλινόρθωση του Κωνσταντίνου A' επέστρεψε στην Ελλάδα. Σημειώνεται ότι όταν είχε πεθάνει στην Αθήνα (Οκτώβριος 1920) o δευτερότοκος γιος της βασιλεύς Αλέξανδρος A', το αίτημά της να παραστεί στις τελευταίες του στιγμές είχε απορριφθεί από την τότε κυβέρνηση Ελ. Βενιζέλου.

Τον Σεπτέμβριο 1922, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν o Κωνσταντίνος Α' εκδιώχθηκε πάλι από τον θρόνο του (o οποίος περιήλθε στον πρωτότοκο γιο του Γεώργιο Β'), η βασίλισσα Σοφία ακολουθώντας τον σύζυγό της εγκατέλειψε για δεύτερη φορά την Ελλάδα. Μετά τον θάνατο του βασιλέως Κωνσταντίνου A', εγκαταστάθηκε στη Φλωρεντία. Παρέμεινε εκεί ως τα τέλη του 1931, οπότε, άρρωστη από καρκίνο, αναχώρησε για τη Γερμανία, όπου πέθανε τη 13η Ιανουαρίου 1932. H σορός της εναποτέθηκε κοντά σε αυτήν του συζύγου της στη Φλωρεντία και μετά την παλινόρθωση της βασιλείας (1936) μεταφέρθηκε στην Ελλάδα.

Πηγή κειμένου και φωτογραφιών: Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς, "ΟΙ ΒΑΣΙΛΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ", ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

Δείτε επίσης:

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ