 |
| Ένα μικρό μέρος των ερειπίων από τις αίθουσες συμποσίων του Εστιατορίου, που οικοδομήθηκε στον ιερό χώρο του Λακίνιου ακρωτηρίου κατά την ελληνιστική περίοδο, όταν ανακατασκευάστηκε το εσωτερικό του ναού. |
Η αχαϊκή αποικία του Κρότωνα ιδρύθηκε την τελευταία δεκαετία του 8ου αι.π.Χ. στην πεδιάδα όπου βρίσκονταν οι εκβολές του ποταμού Αισάρου. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι η πεδιάδα αυτή χάριζε υγεία στους κατοίκους της. Επίσης, είναι συνδεδεμένη και με έναν μύθο του Ηρακλή: εδώ ο ήρωας από την Πελοπόννησο σκότωσε τον Λακίνιο, που αποπειράθηκε να κλέψει τα βόδια του Ιέρωνα και, κατά λάθος, τον γαμπρό του, Κρότωνα, όνομα που υιοθέτησε η αποικία. H εγκατάσταση σε μια περιοχή πολύ εύφορη, πλούσια σε δάση, γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, παρείχε στους αποίκους συνεχή οικονομική ανάπτυξη και κατάλληλες συνθήκες για να συγκροτήσουν μια ισχυρή αριστοκρατική τάξη. Ανάμεσα στον 7ο και τον 5ο αι. πχ οι αθλητές από τον Κρότωνα διακρίθηκαν στους Ολυμπιακούς αγώνες χαρίζοντας μεγάλη φήμη στη γενέτειρά τους Στο δεύτερο τέταρτο του 6ου αι. π.Χ. ο Κρότων συμμάχησε με το Μεταπόντιο και τη Σύβαρη, για να επιτεθούν στη Σίρη, την οποία και κατέστρεψαν. Στη συνέχεια. η επίθεση ενάντια στους Επιζεφύριους Λοκρούς οι οποίοι είχαν υποστηρίξει τη Σίρη, οδήγησε σε βαριά ήττα των Κροτωνιατών στη μάχη που έγινε κοντά στη Σάγρα (560 π.Χ). Η αναπόφευκτη περίοδο παρακμής έλαβε τέλος με την άφιξη του Πυθαγόρα γύρω οτο 530 ο οποίος έδωσε κοινωνική και οικονομική ώθηση στην πόλη. H δομή του κοινωνικού συστήματος, η νομοθεσία και η πολιτική της ολιγαρχικής τάξης δέχθηκαν έντονη επιρροή από την πυθαγόρεια αντίληψη. Παρ' όλα αυτά, μετά τη νίκη τους απέναντι στη Σύβαρη, το 510 π.Χ., τα ζητήματα που προέκυψαν σχετικά με τη διανομή των περιοχών που κατείχε η ηττημένη πόλη αποτέλεσαν τη βάση μεγάλων διαφωνιών, οι οποίες προκάλεσαν τη βίαιη εκδίωξη των πυθαγορείων. Μια νέα μεγάλη εξέγερση, που κατέληξε στη θανάτωση των πρωτεργατών, ακολούθησε την επιστροφή των πυθαγορείων το 480 π.Χ. μαζί με την εγκαθίδρυση μιας απόλυτα εχθρικής ολιγαρχικής κυβέρνησης. O εμφύλιος πόλεμος που ξέσπασε προκάλεσε την αποδυνάμωση της πόλης, κάτι όμως που δεν την απέτρεψε από το να λάβει ενεργό μέρος στην Αχαϊκή συμμαχία με τη Σύβαρη και την Καυλωνία. Στις αρχές του 4ου αι. π.Χ. ο Κρότων ήρθε αντιμέτωπος με τις επιθέσεις του Διονυσίου Α'. Ο Διονύσιος εξαπέλυε επιθέσεις ενάντια στις πόλεις των Ιταλιωτών, οι οποίες δημιούργησαν μια πιο ισχυρή συμμαχία πόλεων διαφορετικών εθνών το 393/2 π.Χ.Μέλη της συμμαχίας ήταν το Ρήγιο, το Ιππώνιο, οι Θούριοι και η Ελέα. Λίγο αργότερα, μια σειρά από ήττες κόστισαν στον Κρότωνα την απώλεια των αποικιών του (Λάος και Σκυλλήτιο), ενώ η Καυλωνία καταστράφηκε. Το 378 π.Χ, η πόλη έπεσε στα χέρια του Διονυσίου και έχασε την αυτονομία της.Την ίδια εποχή άρχισε η αναδιαοργάνωση της πόλης.
Το 295 π.Χ., ο τύραννος των Συρακουσών, Αγαθοκλής, με το πρόσχημα της μεταφοράς στρατευμάτων προς ενίσχυση της πόλης, την κατέλαβε, ενώ κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ του Πύρρου και των Ρωμαίων υπέστη πολλές καταστροφές. Τελικά το 194 πχ. έγινε ρωμαϊκή αποικία.
Από την ελληνική αποικία ελάχιστα ερείπια σώζονται. Τα σημαντικότερα είναι τα ερείπια του ναού της Λακινίας Ήρας στο Λακίνιο ακρωτήριο (σημερινό ακρωτήριο Κολόνα), ενός από τους σπουδαιότερους ναούς σε ολόκληρη τη Μεγάλη Ελλάδα, ο οποίος είχε συνδεθεί άρρηκτα με την ίδρυση της πόλης Τα αρχαιολογικά ευρήματα που ήρθαν στο φως κοντά στο αρχαιότερο οικοδόμημα λατρείας μαρτυρούν την παρουσία αυτοχθόνων πληθυσμών στην ιερά περιοχή πριν από την άφιξη των Ελλήνων.
Στην ευρύτερη περιοχή του ναού, η οποία ήταν ασφαλής τόπος αποβίβασης για τους ναυτικους και καταφύγιο, πρέπει να υπήρχε και δάσος όπου βοσκούσαν τα ιερά βόδια που ήταν αφιερωμένα στη θεά. H ανέγερση του οικοδομικού συγκροτήματος του ναού, το οποίο ήρθε στο φως από την αρχαιολογική σκαπάνη και χρονολογείται στα μέσα του 4ου αι. π.Χ., συνέπεσε με τη νέα περίοδο άνθησης του Κρότωνα. Μια πύλη πλαισιωμένη από δύο τετράγωνους πύργους οδηγούσε στην ιερά οδό. Αμέσως μετά την είσοδο στον ιερό χώρο, στις πλευρές της ιεράς οδού, υπήρχαν δύο σημαντικά κτίσματα υπηρεσιών: το Καταγώγιον και το Εστιατόριον. Το πρώτο, χώρος ανάπαυσης των επίσημων φιλοξενούμενων, ήταν κτισμένο κατά μήκος της ιεράς οδού και περιλάμβανε μια κεντρική αυλή με δωρικό περιστύλιο στην οποία «έβλεπαν» οι διάφοροι χώροι, οι οποίοι νότια και ανατολικά (προς την ιερά οδό και τον ναό) περικλείονταν από δύο σειρές κιόνων δωρικού ρυθμού.
Στην άλλη πλευρά της ιεράς οδού υπήρχε το Εστιατόριον (26 30 x 29 μ), το οποίο αποτελείτο από δεκατέσσερις αίθουσες συμποσίων, οι οποίες περικλείονταν από περιστύλιο. O δρόμος λιτανειών, που χρονολογείται στην αρχαϊκή εποχή, είχε κατεύθυνση προς το αρχαιότερο κτίσμα λατρείας, το γνωστό κτίριο Β, που βρισκόταν στη βορινή πλευρά. Πρόκειται για έναν οίκο σε τετράγωνη μορφή, προσανατολισμένο στην ανατολή, ο οποίος, σύμφωνα με τα ευρήματα των ανασκαφών, δημιουργήθηκε σε τρεις φάσεις, από το πρώτο τέταρτο του 6ου αι. π.Χ. μέχρι το δεύτερο τέταρτο του 5ου αι. π.Χ. H ανακάλυψη μιας μικρής εξέδρας που βρισκόταν στο δυτικό τμήμα συνδέθηκε με την αρχαϊκή λατρεία της θεάς, καθώς η εξέδρα είναι πολύ πιθανό να λειτουργούσε ως τράπεζα προσφορών. H εύρεση πολλών αναθηματικών αντικειμένων στη γύρω περιοχή —που χρονολογούνται μεταξύ του 8ου και του 7ου αι.π.Χ.— φαίνεται να επιβεβαιώνει την υπόθεση περί λατρείας. Σήμερα, το ακρωτήριο όπου βρίσκεται ο ναός ονομάζεται Κολόνα από τη μοναδική δωρική κολόνα που απέμεινε όρθια από τον ναό A, ο οποίος στο δεύτερο τέταρτο του 5ου αι.π.Χ. αντικατέστησε τον αρχαιότερο ναό της αρχαϊκής εποχής: επρόκειτο για εξάστυλο περίπτερο (6 χ 15 κολόνες) με την είσοδο στραμμένη στην ανατολή. Το κτίσμα συγκρίνεται κάλλιστα με το Αθήναιον στις Συρακούσες.
Πηγή κειμένου : ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΗ ΣΙΚΕΛΙΑ, ΕΚΔ. ΔΟΜΗ
