Στους περισσότερους ανθρώπους της γενιάς μας, που γνώρισαν τον αυτοκράτορα Βασίλειο, ο βασιλιάς αυτός έδινε την εντύπωση ενός στρυφνού και άξεστου στη συμπεριφορά ανθρώπου, οξύθυμου, επίμονου, λιτοδίαιτου, που αποστρεφόταν κάθε είδους μαλθακότητα. Όπως όμως εγώ ο ίδιος συμπέρανα από τους ιστορικούς που έγραψαν γι'αυτόν, δεν ήταν καθόλου τέτοιος κατ'αρχάς, αλλά από μια ζωή φιλήδονη και τρυφηλή, μεταβλήθηκε σε άνθρωπο ενεργητικότατο, σαν να εστύφισαν τον χαρακτήρα του οι περιστάσεις, αφού τόνωσαν τη δύναμή του και αποδυνάμωσαν τη χαυνότητα, μεταμορφώνοντας όλη του τη ζωή.
Όταν ο αυτοκράτορας Βασίλειος αντιλήφθηκε την ποικιλομορφία των διοικητικών του καθηκόντων και κατανόησε πως δεν ήταν καθόλου εύκολο και απλό πράγμα να διαχειρίζεται μια τόσο τεράστια εξουσία, απαρνήθηκε κατ'αρχήν κάθε μαλθακότητα. Στη συνέχεια μάλιστα, περιφρόνησε κάθε κόσμημα σωματικό: ούτε στόλιζε με καδένες το δέρμα του, ούτε με τιάρες τα μαλλιά του, ούτε λαμπροντυνόταν με καταπόρφυρες χλαμύδες. Πέταξε μακριά τα περιττά δαχτυλίδια και όλες τις πολύχρωμες εσθήτες. Παρουσιαζόταν πάντα σκεπτικός και περίφροντις, προσπαθώντας συστηματικά να συμβιβάσει τις ποικιλόμορφες αρμοδιότητες του κατέχοντος μια εξουσία βασιλική. Άρχισε επιπλέον να φέρεται υπεροπτικά, όχι μόνο στους άλλους ανθρώπους, αλλά ακόμα και στον ίδιο του τον αδελφό τον Κωνσταντίνο.
Και ενώ άφησε τον ομομήτριό του να απολαμβάνει την ομορφιά των λειμώνων και τις τέρψεις των κυνηγίων και των λουτρών, για τα οποία άλλωστε μεριμνούσε κατ' αποκλειστικότητα, ο ίδιος έσπευσε στα σημεία των συνόρων, όπου ο στρατός κινδύνευε περισσότερο, αποφασίζοντας να απαλλάξει την αυτοκρατορία από τους πέριξ βαρβάρους, όσους περικυκλώνουν τα ανατολικά και δυτικά σύνορα του κράτους μας.
Μιχαήλ Ψελλός, «Χρονογραφία» Ι, 4, 22, νεοελλην. απόδοση Ι, σσ. 45-47, 69-71.
