Τρίτη, Νοεμβρίου 16, 2021

Μίνωας

Τοιχογραφία του
 "Πρίγκηπα με τα κρίνα"

 Τρεις γενιές πριν από τον Τρωικό πόλεμο, γύρω στα 1300 π.Χ., βασιλιάς στην Κρήτη ήτανε ο Μίνωας, γιος του Δία και της Ευρώπης, αδελφός του Ραδάμανθυ. Άλλοι μύθοι λένε πως ο Μίνωας ήτανε γιος του βασιλιά της Κρήτης Αστερίου. Διεκδικώντας τη διαδοχή από τον αδελφό του Σαρπηδόνα, προσευχήθηκε στον Ποσειδώνα και Ζήτησε ένα σημάδι που θα φανέρωνε το θεϊκό θέλημα και υποσχέθηκε ότι θα θυσιάσει ό,τι αναδυθεί από τη θάλασσα. Η προσευχή του εισακούστηκε και o Ποσειδώνας έστειλε έναν πανέμορφο ταύρο. Ο Σαρπηδόνας πείσθηκε ότι δεν τον ευνοούσαν οι θεοί και ηττημένος έφυγε για τη Λυκία, ενώ ο Μίνωας έγινε βασιλιάς στη μεγαλόνησο. Επειδή όμως γοητεύτηκε από την ομορφιά του ταύρου, δεν εκπλήρωσε το τάμα του και θυσίασε άλλο ταύρο στη θέση του, γεγονός που εξόργισε τον Ποσειδώνα, o οποίος ενέπνευσε στη γυναίκα του Μίνωα, Πασιφάη —κόρη του Ήλιου και της Περσηίδας—, έναν τρελό κι ακατανίκητο έρωτα για το Ζώο. Η βασιλισσα, προκειμένου να πλησιάσει τον ταύρο, Ζήτησε τη βοήθεια του σπουδαίου τεχνίτη Δαίδαλου. Εκείνος κατασκεύασε ένα ομοίωμα αγελάδας, μέσα στο οποίο έκλεισε την Πασιφάη, που έσμιξε ερωτικά με τον ταύρο κι απ' αυτόν τον κτηνώδη έρωτα γεννήθηκε ο Μινώταυρος.

Από την Πασιφάη ο Μίνωας απέκτησε τον Κατρέα, το Δευκαλίωνα, το Γλαύκο, τον Ανδρόγεω, την Ακακαλλίδα, την Αριάδνη, την Ξενοδίκη και τη Φαίδρα, αλλά και άλλα ακόμα πολλά παιδιά από διάφορες γυναίκες. Επειδή όμως οι Αθηναίοι σκότωσαν το γιο του Ανδρόγεω, τους επέβαλε v' αποστέλλουν κάθε χρόνο ή κάθε τρία ή εννέα χρόνια 7 νέους και 7 νέες ως τροφή του Μινώταυρου, φόρο που κατάργησε ο Θησέας. Αλλες παραδόσεις όμως λένε πως ο Μίνωας ερωτεύτηκε το Θησέα, γι' αυτό και συμβιβάστηκε με τους Αθηναίους κι έδωσε στον ήρωά τους ως σύΖυγο την κόρη του Φαίδρα. 

Άλλοι μύθοι μιλούν για τον έρωτα του βασιλιά της Κρήτης και προς το Μίλητο —ο οποίος όμως ακολούθησε το Σαρπηδόνα—, κι άλλες λένε πως ο Μίνωας αγάπησε τη Βριτόμαρτη, θυγατέρα του Δία και της Κάρμης και αγαπητή της θεάς Άρτεμης, η οποία για να γλιτώσει από τον έρωτά του, έπεσε στη θάλασσα, σε δίχτυα που ήταν απλωμένα για ψάρεμα. Η Άρτεμη έσωσε την κοπέλα από τα κύματα και την έκανε θεά, που οι Κρήτες την τιμούσαν με τ' όνομα Δίκτυννα και οι Αιγινήτες, που υποστήριζαν ότι η Βριτόμαρτη βγήκε στην Αίγινα κι έγινε άφαντη (: Αφαία) σ' ένα δάσος, τη λάτρευαν ως Αφαία. Σύμφωνα όμως με μία παραλλαγή του αρχαίου μύθου, οι Κρητικοί ψαράδες που ανέσυραν με τα δίχτυα τους τη Βριτόμαρτη, την πήραν για να την πάνε στην Ελλάδα. Στη διάρκεια όμως του ταξιδιού άρχισαν να ερωτοτροπούν μαζί της κι εκείνη για να τους αποφύγει, σαν έφτασαν κοντά στην Αίγινα, έπεσε στη θάλασσα, ανέβηκε σ' ένα ύψωμα και Χάθηκε μέσα στο πευκόφυτο δάσος. 

Οι απιστίες του Μίνωα οδήγησαν την Πασιφάη να καταφύγει σε μαγγανείες και να του μεταδώσει μια μαγική αρρώστια, που θα σκότωνε κάθε γυναίκα που θα τον πλησίαζε εκτός από αυτήν, αλλά ο Μίνωας γλίτωσε με τη βοήθεια της Πρόκριδος.

Ο Μίνωας είναι ο πρώτος Έλληνας θαλασσοκράτορας αρχαίος ηγεμόνας. Αφού κυρίευσε τα γειτονικά νησιά και ιδίως τις Κυκλάδες, που ονομάστηκαν Μινωίδες και το πέλαγος Μινώο, ίδρυσε πολλές πόλεις και αποικιακούς σταθμούς, υπέταξε τους κυρίαρχους ως τότε των θαλασσών, τους Κάρες και τους συγγενείς τους Λέλεγες, τους οποίους χρησιμοποίησε μάλιστα ως πληρώματα για την πάταξη της πειρατείας. Πολιόρκησε επίσης και υπέταξε την Αθήνα, η οποία είχε πληγεί από λοιμό ως τιμωρία για το φόνο του γιου του Ανδρόγεω, αλλά και τα Μέγαρα, που υπέκυψαν μετά από σφοδρές μάχες εξαιτίας της προδοσίας της Σκύλλας, κόρης του Νίσου, που τον ερωτεύτηκε. 

Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, ο Μίνωας διοίκησε άριστα την Κρήτη, την οποία διαίρεσε πολιτικά σε τρία τμήματα, ορίζοντας πρωτεύουσά της την Κνωσό, όπου έμενε ο ίδιος, ενώ διαίρεσε και τους κατοίκους του νησιού σε τάξεις — πολεμιστών, γεωργών κ.ά. 

Ιδιαίτερα θαυμαστό ήταν το νομοθετικό του έργο και λέγανε πως ο ίδιος ο Δίας τού παρέδωσε τους νόμους, τους θεσμούς, τα ήθη, τα έθιμα και τις τελετές και κάθε εννέα χρόνια τον καλούσε στο ιερό του σπήλαιο στην Ίδη και τον συμβούλευε για τις απαιτούμενες συμπληρώσεις ή μεταρρυθμίσεις. Η ηπιότητα, η νηφαλιότητα, η σωφροσύνη και η δικαιοσύνη του Μίνωα του έδωσαν το προνόμιο να κρατά χρυσό σκήπτρο και καθισμένος στον πολυτελή θρόνο της Δικαιοσύνης στον άδη να δικάζει ως πρόεδρος με το Ραδάμανθυ και τον Αιακό τους ανθρώπους μετά θάνατο.

Πηγή κειμένου: Μυθολογία των Ελλήνων,  Σοφία Ν. Σφυρόερα