Η θέση που χορεύουν οι κοπέλες των Μεγάρων βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό πρός τη Δυτική πλευρά. Λέγεται του Αι-Γιάννη του Χορευταρά γιατί εκεί υπάρχει μιά μικρή Εκκλησία αφιερωμένη στη μνήμη του Αγίου Ιωάννη.
Ο θρύλος αναφέρει ότι στο ιερό της εκκλησιάς υπάρχει ένα πηγάδι που το σκέπασαν με την Αγία Τράπεζα. Έλεγαν πως προτού σκεπαστεί ό,τι και να περνούσε πάνω, ακόμα και πουλί, πάθαινε κακό, γι' αυτό και οι Μεγαρίτες σκέφτηκαν κάποτε να εξαφανίσουν το πηγάδι χτίζοντας επάνω του την Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη. Βρέθηκαν όμως μπροστά σε δίλημμα γιατί όσο έχτιζαν την ημέρα, το βράδυ γκρεμιζόταν. Έτσι αποφάσισαν να μαζευτεί όλο το χωριό κάποια Τρίτη του Πάσχα και να χτίσει μονομιάς την Εκκλησία κι αφού είδαν οτι βράδιασε και δεν γκρεμίστηκε, έστησαν το χορό για να γιορτάσουν το γεγονός γι αυτό και μέχρι σήμερα επικρατεί το έθιμο του χορού της Τράτας. Σύμφωνα με άλλη παράδοση ο χορός της Τράτας συνδέεται με το εξής περιστατικό: Στα 1821 τα Μέγαρα ερημώνονται από τους Τούρκους γιατί οι Μεγαρείς τόλμησαν να βοηθήσουν σε κάποια μάχη την Ακροκόρινθο. Μετά την καταστροφή αυτή οι κάτοικοι άρχισαν να ξαναχτίζουν την πόλη τους ξεκινώντας από την αναστήλωση της εκκλησίας τους με τον όρο όμως να τελειώσουν πρίν από τη δύση του ήλιου. Έτσι σύσσωμοι οι Μεγαρίτες έτρεξαν νά βοηθήσουν κι όταν τελείωσαν, οι κοπέλες πανηγυρίζοντας χόρεψαν γύρω από την εκκλησία το χορό της Τράτας. Η ίδια παράδοση μας λέει πως το πιάσιμο των χεριών στο χορό συμβολίζει τη μεταφορά των λίθων από χέρι σε χέρι κατά το χτίσιμο της εκκλησιάς. Αυτή την άποψη την ενισχύει και το γεγονός ότι τα περισσότερα τραγούδια που συνοδεύουν το χορό αυτό ειναι επηρεασμένα από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας όπως και το ακόλουθο.
Ανοίχτε τα πορτάκια σας να βγούν οι σκλαβωμένοι να μπούνε Τούρκοι με σπαθιά Πασάδες με κοντάρια. Να μπούν τα Ελληνόπουλα σαν τα μαργαριτάρια.
Μια άλλη παράδοση μας λέει πως ο χορός αυτός είναι συμβολικός γιατί αναπαριστάνει τον τρόπο που οι Μεγαρίτισσες μεταφέρανε χορεύοντας χωρίς να δίνουν υποψίες στον κατακτητή, λίθους για να χτιστούν τα μετερίζια των Ελλήνων. Πέρα όμως από κάθε παράδοση ο χορός της Τράτας μοιάζει με τον αρχαίο χορό των Πεπλοφόρων Παρθένων, σύμφωνα και με αναπαράστασή του σε τοιχογραφία του 4ου π.Χ. αι. που ανακαλύφτηκε σε τάφο της ελληνικής αποικίας της Απουλίας.
Θα πρέπει να σημειώσω πως οι χοροί που χορεύονται την ημέρα αυτή είναι όλοι γυναικείοι τα δέ τραγούδια ειναι όλα στο ρυθμό της Τράτας και τραγουδιούνται αποκλειστικά την ημέρα αυτή και σε καμιά άλλη εκδήλωση, γλέντι, πανηγύρι, γάμο κλπ. εκτός αν η εκδήλωση αυτή συμπέσει με το Πάσχα.
Όταν χορεύεται η Τράτα στο πίσω μέρος του χορού ειναι μαζεμένες όλες οι καλλίφωνες γυναίκες που αποτελούν τον χορό και τραγουδούν δυνατά για ν' ακούν οι πρώτες που χορεύουν. Ποτέ Τράτα δεν έχει χορευτεί στα Μέγαρα με τη συνοδεία μουσικών οργάνων. Τα τραγούδια της Τράτας έχουν μελωδία βαριά και μακρόσυρτη που νομίζει κανείς πως ειναι και άχρωμα, αλλά οι γυναίκες που τα αποδίδουν γνωρίζουν να τους δίνουν το απαιτούμενο χρώμα, τόσο μάλιστα που ούτε και οι ντόπιοι βιολάτορες δεν θα έδιναν. Με κόπο λοιπόν κατέγραψα απ' αυτές τις καλλίφωνες γυναίκες τα τραγούδια της Λαμπρής και τα παραθέτω:
ΤΟ ΠΙΠΙΝΙ
Υψηλό κυπαρισσάκι γέρνει η κορφάδα σου και ποιός θα την γλεντήσει, μικρό μου, την ομορφάδα σου τσάκισμα
Πιπίνι μου, πιπίνι μου, διαμάντι και ρουμπίνι μου να χα ένα ταχυδρόμο να τον είχα βοηθό να ρωτώ για το πουλί μου, μικρό μου, πώς περνάει μοναχό. τσάκισμα
Το πού 'σαι συ να 'ρχόμουνα, να στα παραπονιόμουνα. Είσαι άγγελος ωραίος, είσαι σαν τη ζωγραφιά και τον ήλιο τον σκεπάζει, μικρό μου, η δική σου ομορφιά. τσάκισμα
Πουλάκι μου, πουλάκι μου, μαράθει το χειλάκι μου.
ΩΡΑΙΑ ΠΟΥΝ' ΤΑ ΜΕΓΑΡΑ
Ωραία πουν' αμάν-αμάν, ωραια πούν' τα Μέγαρα Αχ! Ωραία πούν' τα Μέγαρα που 'χουνε τον Αγιάννη που βγαίνουνε, αμάν-αμάν, που βγαίνουνε τα θηλυκά άχ! που βγαίνουνε τα θηλυκά να κάνουνε σεργιάνι.
ΛΑΜΠΡΗ ΚΑΜΑΡΑ
Λαμπρή, καμάρα αμάν-αμάν
Λαμπρή, καμάρα κι ας περνά. Αχ! Λαμπρή, καμάρα κι ας περνά εγν' τ' Αϊ-Γιωργιου το τέλος. Πάρτε τα δρε-αμάν, αμάν πάρτε τα δρεπανάκια σας άχ! πάρτε τα δρεπανάκια σας και πάμε για το θέρος. Κορίτσια Με-αμάν, αμάν κορίτσια Μεγαρίτικα άχ! κορίτσια Μεγαρίτικα για βγείτε στο σεργιάνι. Βάλτε το κα-αμάν, αμάν βάλτε το καπελάκι σας άχ! βάλτε το καπελάκι σας να πάτε στον Αϊ-Γιάννη.
Πηγή κειμένου: "ΤΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ" Ιακώβ. Αναστ. Ηλία, εκδ. ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ 1982
