Τετάρτη, Απριλίου 08, 2026

ΠΑΙΔΟΠΟΛΕΙΣ

ΑΙ ΠΑΙΔΟΠΟΛΕΙΣ

ΑΙ ΠΑΙΔΟΠΟΛΕΙΣ συνθέτουν ὁμολογουμένως τὸ Ἐθνικὸν Ἔργον, ποὺ ὡς σύγχρονον θαῦμα πρέπει να χαρακτηρισθῆ. Διότι συνετελέσθη ἀθορύβως, μὲ σκληρὰν ἐργασίαν καὶ ὑπὸ ἀντιξόους οἰκονομικὰς συνθήκας. Με στοργὴν καὶ ἀγάπην φιλοξενοῦν τὰ Ἑλληνόπουλα τῶν ἀκριτικῶν μας χωρίων.

Χαρούμενο διάλειμμα στην Παιδόπολι

Αἱ Παιδοπόλεις ἀποτελοῦν τό πατρικό σπίτι γιὰ τὰ παιδιὰ αὐτά, τὰ κυνηγημένα ἀπὸ τὸ μίσος τῶν συμμοριτῶν· Ἐκεῖ διαπαιδαγωγοῦνται, διαπλάσσονται, σφυρηλατοῦν τὸν χαρακτῆρα των, ἀποκτοῦν ἦθος, ἀγωγήν, ἀναπτύσσουν τὸν ἠθικὸν καὶ Ἐθνικὸν παράγοντα, δημιουργοῦν τά προσόντα που εἰς τὸ μέλλον θὰ τὰ διαθέσουν ὡς μέσα καὶ τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν δημιουργίαν των

Ἐκεῖ δὲ μέσα ἐπανευρίσκουν τὴν οἰκογενειακή θαλπωρή. Τὸ ἱστορικὸν τῆς ἱδρύσεως τῶν παιδοπόλεων δὲν ἔχει μακρὰν διαδρομήν. Πρώτη ἡ Βασίλισσα ἔθεσε τα θεμέλια καὶ καθώρισε τὴν ἀποστολήν των. Τὸ πανελλήνιον ἐκινήθη διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς Ἐθνικῆς αὐτῆς ἀποστολῆς. Καὶ εἰς χρονικόν διάστημα ἡμερῶν, ἑβδομάδων, συνεστήθησαν· ἀνηγέρθησαν ἀλλαχοῦ, συνεκροτήθησαν καὶ ἐλειτούργησαν εἰς ὑποδειγματικά ιδρύματα Ἐθνικῆς ἀποστολῆς αἱ παιδοπόλεις.

Αἱ κατωτέρω ἐντυπώσεις ἐξ ἐμπεριστατωμένης ἐρεύνης καὶ ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων ἠλεγμένων, ἀποδίδουν ἀνάγλυφον εἰκόνα τῶν παιδοπόλεων, εἰς τὰς ὁποίας συνολικῶς φοιτοῦν, ζοῦν, ἀναπτύσσονται, ἀναδημιουργοῦνται 20 χιλιάδες περίπου Ἑλληνόπουλα καὶ Ἑλληνοπούλες.

Ἡ σύστασις, ἡ συντήρησις καὶ παρακολούθησίς των ὀφείλεται εἰς τὸν ἔρανον «Προνοίας Βορείου Ελλάδος» ὅστις τελεῖ ὑπὸ τὴν Υψηλὴν προστασίαν τῆς Βασιλίσσης, ἡ ὁποία ὀργανώνει, παρακολουθεῖ καὶ ἐμψυχώνει τὸ ἔργον, εἰς τὴν «Εἰδικὴν Ὑπηρεσίαν Περι θάλψεως Ελληνοπαίδων», εἰς πόρους που συνεκεντρώθησαν ἐξ ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, εἰς τὸν Ε. Ε. Σ., εἰς τὰ Ὑπουργεῖα Προνοίας, Ανοικοδομήσεως καὶ Παιδείας, εἰς τὸ Π.Ι.Κ.Π.Α. κλπ. Αλλὰ ἐπ᾿ αὐτῶν θ' ἀσχοληθῶμεν ἐκτενῶς εἰς ἄλλο κεφάλαιον τοῦ παρόντος ἔργου.


ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΠΑΙΔΟΠΟΛΕΩΝ

Τὸ καταστατικὸν συστάσεως καὶ ἀποστολῆς τῶν παιδοπόλεων διαλαμβάνει : Σκοπὸς τῶν παιδοπόλεων εἶναι ἡ παροχή προσωρινοῦ ἀσύλου καὶ ἡ περίθαλψις τῶν ὀρφανῶν ἐγκαταλελειμμένων ἀπόρων ἢ δεομένων ἀμέσου βοηθείας παιδιῶν τῆς ὑπαίθρου καὶ τῶν περιοχῶν ἐκείνων αἵτινες κατέστησαν ἐπισφαλεῖς λόγῳ τῶν ἐν αὐταῖς διαδραματιζομένων γεγονότων.

Ἐν τῇ ἐννοίᾳ «περίθαλψις» περιλαμβάνεται ἡ συντήρησις, ἔνδυσις, ὑπόδησις, υγειονολογική παρακολούθησις, ὡς καὶ ἡ Εθνική διαπαιδαγώγησις, ἡ μόρφωσις καὶ ψυχαγωγία τῶν εἰς τὰς πόλεις ἐνδιαιτωμένων.


Επιλογὴ παιδίων

Εἰς τὴν παιδόπολιν γίνονται δεκτά παιδιά μέχρις ἡλικίας 14 ἐτῶν τῶν κάτωθι κατηγοριών:

1) Ορφανά πατρὸς καὶ μητρὸς ἀπομακρυνθέντα ἐκ τῶν ἑστιῶν των, συνεπείᾳ τῶν ἐν τῇ ὑπαίθρῳ διαδραματιζομένων γεγονότων.

2) Ορφανά πατρὸς ἢ μητρὸς διὰ τὴν ἰδίαν ὡς ἄνω αἰτίαν.

3) Παιδιά ἀπόρων οἰκογενειῶν διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους.

4) Παιδιά ἀπομακρυνθέντα, μερίμνῃ τοῦ Κράτους. ἐκ τῆς ἐπισφαλούς περιοχῆς πρὸς ἀποφυγήν ἀπαγωγῆς τῶν ὑπὸ τῶν συμμοριτών.

Υποδοχή των Τὰ παιδιὰ εὐθὺς ὡς εἰσέλθουν εἰς τὴν παιδόπολιν λούονται, κουρεύονται, ἐνδύονται με καινουργῆ ἱματισμόν, καὶ ἐξετάζονται ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ


Ημερήσιον πρόγραμμα

Τὸ ἡμερήσιον πρόγραμμα συντάσσεται τῇ συνεργασία πάντοτε τοῦ ἰατροῦ τοῦ ἱδρύματος καὶ τῶν ἀνωτέρων στελεχών του, καὶ ὑπόκειται εἰς τροποποιήσεις ὑπαγορευομένας ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε ἀναγκῶν, τοπικῶν συνθηκῶν, ἐποχῶν τοῦ ἔτους κλπ.

Δὲν ἀπέχει ὅμως μέ τινας παραλλαγὰς τοῦ κατωτέρω παρατιθεμένου :

7 π. μ. Ἔγερσις. 

7-7.30΄ Ατομική καθαριότης. 

7.30΄-8 Αναπνευστικαὶ ἀσκήσεις – Ελαφρά γυμναστική. 

8 π. μ. Προσευχή, Έπαρσις τῆς σημαίας. 

8.30΄ π. μ. Πρωϊνόν ρόφημα. 9 π.μ. Τακτοποίησις θαλάμων. 

9.30΄ π. μ. Μαθήματα - Διάφοροι απασχολήσεις - Χειροτεχνία κλπ.

10.30΄ Πρόγευμα. 

10.30΄-1. 30' Μαθήματα (όμοίως).

12.30΄ Γεῦμα. 

2-3 "Ανάπαυσις. 

3-5 Μαθήματα – Ψυχαγωγία

5 Πρόδειπνον.

 5.30' 7 μ. μ. Μαθήματα Περίπατοι – Ὑποστολή σημαίας κλπ. 

7 μ. μ. Δεῖπνον.

8 μ. μ. Ψυχαγωγία. 

9 Κατάκλισις - Σιωπητήριον.

Εκπαίδευσις

Οσάκις εἶναι δυνατή ή φοίτησις εἰς Δημόσια Σχολεῖα τῆς περιφερείας τῆς παιδοπόλεως, αὕτη εἶναι ὑποχρεωτική. Τὰ ὑπόλοιπα παιδιὰ διδάσκονται ἐντὸς τοῦ ἱδρύματος ὑπὸ δημοδιδασκάλων. Εἰς τὸ τέλος δὲ τοῦ σχολικοῦ ἔτους θὰ προσέρχωνται εἰς τὰ οἰκεῖα Δημόσια Σχολεῖα πρὸς ἐξέτασιν.


Ψυχαγωγία

Λόγῳ τῆς ψυχολογικῆς ἐπιδράσεως πού ἀσκεῖ ἐπὶ τῆς παιδικῆς ἡλικίας καὶ ἐπειδὴ ἀποτελεῖ οὐσιώδη συντελεστὴν τῆς ἐπιτυχίας παντός προγράμματος διαπαιδαγωγήσεως, καταβάλλεται πᾶσα προσπάθεια διὰ τὴν καλλιτέραν δυνατὴν ὀργάνωσιν ταύτης.


Διαιτολόγιον


Τὸ διαιτολόγιον περιλαμβάνει κατά μέσον ὅρον 2700 – 3000 θερμίδας ἡμερησίως, καθορίζεται δὲ ἀναλόγως τῆς ἐποχῆς τοῦ

ἔτους καὶ τῆς ἡλικίας τῶν παιδιῶν.


Η ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΙΣ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΤΩΝ


Διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς τῶν παιδοπόλεων καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια. Ὁ συγκριτικός πίναξ ὑγιεινῆς

καταστάσεως σωματικῆς ἀναπτύξεως μορφωτικῆς ἀνελίξεως κλπ. τῶν παιδιῶν ἀφ᾿ ἧς εἰσῆλθον ἐκεῖ, ἀποδεικνύει τὴν εὐχάρι

στον διαπίστωσιν ὅτι ἕνα σύγχρονον θαῦμα συντελεῖτα εἰς τὰ φυτώρια τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας. Καὶ τοῦτο διότι διευθύνοντες καὶ

προσωπικὸν τῶν παιδοπόλεων ἔχουν ἀπολύτως ἐνστερνισθῆ τὴν σοφὴν παραίνεσιν τῆς Βασιλίσσης μας, που φανερώνει ἀπέραντη στοργὴν καὶ λατρείαν πρὸς τὰ ῾Ελληνόπουλα:

Ας ξαναδώσουμε, εἶπεν ἡ Βασίλισσά μας, στὸ ἄτυχο Ελληνόπουλο τὴν ἐλπίδα, τη φιλία, τὴν ἀγάπη. Ας τὸ μάθουμε καὶ

πάλι νὰ γελά. Το χαμόγελό του θὰ εἶναι ἡ ἀμοιβή μας, ἡ εὐγνωμοσύνη τῆς μητέρας, ἡ εὐλογία μας.....

Λόγια μητέρας που συμπονᾶ κάθε Ελληνόπαιδα, λόγια Βασιλίσσης ποὺ πρέπει νὰ μείνουν παρακαταθήκη εἰς ὅλους τοὺς Ελληνας καὶ τὰς Ελληνίδας. Καὶ εἰς τὴν λεωφόρον τῶν πεπρωμένων μας, ὅλοι ἀναλόγως μὲ τὰς δυνάμεις μας ὀφείλομεν νὰ ἐπιτελέσωμὲν τὸ καθῆκον μας διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ Ἑλληνόπαιδος.



ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ


Εἰς τὰς παιδοπόλεις τῆς «Προνοίας ὑπὲρ τῶν Βορείων Επαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος» ποὺ τελεῖ ὑπὸ τὴν Ὑψηλὴν Προστασίαν τῆς

Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης εὑρίσκονται περίπου 13000 παιδιά ὡς καὶ ἀνωτέρω ἐμνημονεύσαμεν καὶ διατίθεται ποσὸν περίπου 3 δισεκατ. δραχμῶν μηνιαίως. Κάτι παρεμφερές γίνεται καὶ εἰς τὰς ἄλλας παι-

δοπόλεις Αφοῦ ὅμως ὁμιλήσωμεν διὰ μίαν ἑκάστην ἰδιαιτέρως, ἀκολούθως θὰ ἐκθέσωμε - βάσει στοιχείων ὅ,τι συνετελέσθη εἰς τὰ εὐαγῆ αὐτὰ ἱδρύματα ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς των μέχρι τοῦδε.



ΙΩΣΗΦΟΓΛΕΙΟΝ - "ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ,


Απέριττο, ἐπιβλητικό, σωστός οἰκοδομικός κολοσσός τό «Ἰωσηφόγλειον» μὲ τοὺς πέντε ορόφους του, φιλοξενεί 504 παιδάκια (ἀγόρια καὶ κορίτσια) ἡλικίας 317 ἐτῶν, ἀπὸ τὰς παραμεθορίους περιοχὰς τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Ο Σαρωνικὸς μὲ τὴν ζωογόνα αὔρα του, αἱ ἀνέσεις τοῦ «Ἰωσηφογλείου», ἡ καθαριότης, ἡ πειθαρχημένη εὐπρέπεια, ἡ ἐκλεκτή τροφή, ἡ στοργή τῆς Διευθύνσεως καὶ τοῦ προσωπικοῦ, μὲ τὴν ὁποίαν παρακολουθοῦν τοὺς ζωηρούς φιλοξενουμένους» των, καὶ τὸ πρόγραμμα ψυχαγωγίας καὶ διαπαιδαγωγήσεώς των, ἐπέτυχαν ὥστε συντόμως τ' ἀποτελέσματα τοῦ Ἐθνικοῦ Ἔργου τῆς σωματικῆς καὶ πνευματικῆς διαπλάσεως νὰ εἶναι ἐμφανῆ εἰς τὸν ἐπισκέπτην ποὺ θὰ ζήση ὀλίγες στιγμές ἀνάμεσά των



Πότε συνεστήθη


Τὰ ἐγκαίνια τῆς πολυαρίθμου αὐτῆς παιδοπόλεως ἐτελέσθησαν τὴν 11ην Ἰουνίου 1948. Τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν της ἐκήρυξεν ἡ Α. Μ. ἡ Βασίλισσα Φρειδερίκη, ἐνδιαφερθεῖσα καὶ διὰ τὴν ἐλαχίστην λεπτομέρειαν τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν παδιῶν.

Εδωσεν δὲ τὰς ἀναλόγους ὁδηγίας, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν ὁποίων ἐδημιουργήθη ἡ σημερινή Παιδόπολις τοῦ «Ιωσηφογλείου».

“Οτε παρουσιάσθησαν τὰ παιδιὰ τῆς Βορείου Ελλάδος, διετέλουν εἰς κατάστασιν τραγικὴν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ψυχολογικῆς καὶ

ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας καὶ ἱματισμού.

Εἶχαν τὸ ὕφος τοῦ κυνηγημένου ζαρκαδιοῦ, ποὺ φοβισμένο καὶ λαχανιασμένο τρέχει κάπου στὸ ἄγνωστο να κρυβῆ. Τὸ προσωπικὸ τῆς Παιδοπόλεως με μητρική μέριμνα ἐφρόντισε γιὰ ὅλα.Ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν καὶ μετὰ ἀπὸ ἕνα ἀνακουφιστικό μπάνιο

ντύθηκαν με καθαρὸν ἱματισμό. Αφοῦ διηρέθησαν εἰς πέντε ἑκατονταρχίες, ἐτακτοποιήθησαν στους θαλάμους των; ἔτρεξαν μὲ χαρὰ ἔπειτα ἀπό λίγη ὥρα εἰς τὸ ἑστιατόριο “Ένα ἐκλεκτό φαγητό, ἕνα ἀναψυκτικό καὶ τὸ ἀπαραίτητο γλυκό, ἔδωσαν στα παιδάκια την πρώτη ἐντύπωσι, ποὺ συνέθετε τὴν εἰκόνα τῆς κρατικῆς προστασίας, τῆς στοργῆς καὶ τῆς ἀγάπης.

Επηκολούθησε μια ευχάριστη ψυχαγωγία καὶ μιὰ μορφωτική διάλεξις, ποὺ ἐτόνωσε τὸ ἠθικὸν τῶν παιδιῶν.


Ἡ μικρὴ κοινωνία τῶν ἀνταρτοπλήκτων Ελληνοπαίδων ἤρχισε νὰ διοργανοῦται.

Ὁ ἰατρὸς τοῦ ἱδρύματος συνεπλήρωσε τὴν εἰκόνα τῆς περιθάλψεως καὶ τὰ παιδιά με χαρά ἤρχισαν τὴν ζωήν των εἰς τὸ νέο τους

προσωρινό σπίτι,, ποὺ θὰ τ᾿ ἀποδώση συντόμως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν ὑγιεῖς στυλοβάτας της.



Εκπαίδευσις


᾿Ανὰ ἑκατὸν παιδιά ἐπικεφαλῆς εἶναι μία παιδαγωγός καὶ μία γυμνάστρια

Ἡ πνευματική ἀνάπτυξις των παρουσιάζει καταπληκτικήν πρόοδον. Παραλλήλως καὶ ἡ ἠθικο-κοινωνικο-θρησκευτική διδασκαλία

θεωρεῖται βασικόν μάθημα. Λειτουργεῖ ὡς ἐκ τούτου καὶ κατηχητικὸν σχολεῖον.

Εἰς τὸν τομέα τῆς ψυχαγωγίας γίνεται κάθε τι ποὺ θὰ εὐχαριστήση τοὺς μικρούς φιλοξενουμένους. Μουσικοδιδάσκαλος καταρτίζει χορωδίαν. "Απαξ τῆς ἑβδομάδος δίδει παραστάσεις κουκλοθέατρον καὶ προβάλλονται ταινίες μὲ εὐχάριστο μορφωτικό περιεχόμενο.

Μετὰ τὸ συσσίτιο εἶναι ἡ ὥρα τῆς ψυχαγωγίας. Μετὰ τὰ τραγούδια, τὰ ποιήματα καὶ μετὰ τοὺς χορούς ἐπακολουθεῖ ἡ προσευχὴ σὰν μελοποιημένη εὐχαριστία πρὸς τὸν Δημιουργὸν καὶ πρὸς τὴν Προστάτιδα ὅλων τὴν Θεομήτορα, διὰ τὴν προστασίαν ποὺ παρέχει πρὸς αὐτὰ καὶ διότι τά ἐβοήθησε νὰ σωθοῦν ἀπὸ τὴν κτηνωδία τῶν Ἐαμοσλαύων προδοτών.

Ἡ ὑποστολὴ τῆς σημαίας κλείνει τὴν αὐλαίαν τῆς ἡμέρας. Ή σημασία της ἀναπτερώνει τὸν ἐθνικὸν παράγοντα, δίδει πίστι καὶ

τονώνει τὸ ἠθικόν, ὅταν τὴν βλέπουν ὑπερήφανη νὰ κατέρχεται ἤρεμα ἀπὸ τὸ κυανόλευκο κοντάρι της.



Η ὑγεία


Πολλά είναι τα παιδιά και ως εκ τούτου εδόθη διότι ἔπρεπε – ἰδιαιτέρα προσοχή εἰς τὸν τομέα αὐτόν. ᾿Αναρρωτήριον ἀπό τρεῖς μικρούς θαλαμίσκους ἀποτελεῖ τὸ

συγκρότημα τοῦ ἰατρείου. Ενας ἐξαίρετος ἐπιστήμων μὲ δύο ἀδελφὲς ἐπιστατοῦν· φροντίζουν, ἐργάζονται ἐντατικά, ὥστε ἡ

ἀσθενικότης ὑπεβιβάσθη εἰς τὸ μηδέν.

Η καθαριότης εἶναι ὑποδειγματική καί ἀποτελεῖ ἐν μέρει συντελεστὴν τῆς ἀρίστης ὑγιεινῆς καταστάσεως τῶν ὑποτρόφων. Τὸ

μπάνιο εἶναι ἐπίσης ὑποχρεωτικό δὶς τῆς ἑβδομάδος.


Συσσίτιον


Η παρασκευὴ τοῦ φαγητοῦ καὶ ἡ ἐκλεκτή τροφή, συμπληρώνουν τὴν νοικοκυρεμένην εἰκόνα τοῦ ἱδρύματος. Πέντε φορὲς τὴν ἡμέρα γευματίζουν καὶ πάντοτε ποσοτικῶς

ὅσο θέλουν. Ὁ ἱματισμὸς καὶ ἡ ὑπόδησις πάντοτε καινουργεῖς.


Εἶναι ἰδεῶδες ἵδρυμά τό «Ἰωσηφόγλειον», καὶ ἀξίζει κάθε ἔπαινος σ' αὐτοὺς ποὺ ἐργάζονται καὶ προσφέρουν τὰς ὑπηρε

σίας των.


ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΙΔΟΦΥΛΑΓΜΑ ,ΑΘΗΝΑΙ 1949, ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΎ