Πέμπτη, Νοεμβρίου 18, 2021

Η θρησκευτική ζωή των γυναικών στην αρχαιότητα

 

Γυναικείες μορφές, συναντούμε
και σε ανδρικά ιερά,
 όπως η Πυθία στο Μαντείο των Δελφών
,

Οι γυναίκες διατηρούν το δικαίωμα της συμμετοχής τους σε θρησκευτικές τελετές και μάλιστα κατέχουν εξέχουσα θέση σε πολλά ιερά. Οι γυναικείες παρουσίες σε ιερά γυναικείων θεοτήτων παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο, π.χ η μεγάλη ιέρεια της Ήρας στο Αργος, η επώνυμη ιέρεια στην Ελευσίνα κ.οκ. Γυναικείες μορφές, όμως συναντούμε και σε ανδρικά ιερά, όπως η Πυθία στο Μαντείο των Δελφών, και μάλιστα σε ξεχωριστή θέση. Δεν θα πρέπει να ξεχνούμε, επίσης, τους θιάσους γυναικών που συμμετέχουν σε διάφορες λατρευτικές ευκαιρίες όπως οι Αρρηφόροι στην Αθήνα που προετοιμάζουν τον πέπλο της Αθηνάς έγκλειστες επί 4 ολόκληρα χρόνια. Αυτή η γυναικεία συμμετοχή, δεν θα πρέπει να προκαλεί στον μελετητή ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί οι γυναίκες κατείχαν την ίδια θέση με όλους τους άλλους πολίτες και τουλάχιστον τελετουργικά προσέφεραν το ίδιο αξιόλογες υπηρεσίες

με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Αυτό που θα έπρεπε να απασχολεί ίσως περισσότερο, είναι αν οι γυναίκες είχαν δικές τους τελετουργικές ή μυστικές τελετές που εκτυλίσσονταν μακριά από τα ανδρικά μάτια και σε αυστηρή αποκλειστικότητα. Σύμφωνα με ορισμένες υποθέσεις, κάποιες τελετές που περιλάμβαναν μυητικές διαδικασίες στην Ήρα, στην Αρτέμιδα και στη Δήμητρα και έξαλλους χορούς που μετέφεραν τις χορεύτριες σε κατάσταση έκτασης και που αργότερα αντικαταστάθηκαν με τη λατρεία του Διονύσου ή κάποιες τελετές επίσης μυστικές που γίνονταν με αφορμή την εφηβεία, ίσως τελούνταν αποκλειστικά από γυναίκες και μάλιστα απομακρυσμένες από το υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο. Η σιωπή, πάντως του Ομήρου, αφενός μας φανερώνει τον σεβασμό του ποιητή γι' αυτές τις τόσο ξεχωριστές τελετουργίες και αφετέρου την άγνοιά του, καθώς η ανδρική παρουσία αποκλειόταν από αυτές τις λατρευτικές ευκαιρίες.